Już od powstania w roku 1845 Ochotniczego Towarzystwa Ratunkowego w Poznaniu jako pierwszej Ochotniczej Straży Pożarnej w Polsce członkowie tych formacji wielką wagę przywiązywali do umundurowania oraz odznak starszeństwa. W początkowych jednak latach funkcjonowania tych stowarzyszeń nie było ustalonego jednolitego wzoru ani munduru, ani wyposażenia osobistego strażaka. Dopiero w roku 1888 Rada Zawiadowcza Krajowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim wydała instrukcję w sprawie ujednolicenia mundurów i przyborów ogniowych oraz odznak starszeństwa. Instrukcja ta została opublikowana w numerze 11 Przewodnika Pożarniczego z 1888 roku. W związku z tym, że wymiana mundurów była bardzo kosztowna obowiązkowe miało być tylko przyjęcie odpowiednich odznak starszeństwa.

Pierwsze zawodowe straże pożarne w Polsce powstały w roku 1836 w Warszawie, w roku 1873 w Krakowie i w roku 1877 w Poznaniu. Tam też powstały pierwsze wzory umundurowania dla zawodowych strażaków. Pierwsze polskie wzory natomiast ustalono w roku 1915 w Warszawskiej Straży Ogniowej i dwa lata później na terenie Królestwa Polskiego dla personelu inspekcyjno- instruktażowego Związku Floriańskiego.

rok 1922

stopnie 1922W 1922 roku ustalono umundurowanie polskie dla zawodowych oficerów pożarnictwa, należących do Głównego Związku Straży Pożarnych. Wprowadzono dwie barwy oznak: srebrna dla straży i złota dla urzędników związku. Stopnie stanowiły paski lub gwiazdki na kołnierzu munduru. Oficerowie straży posiadali kołnierz z wypustką czerwoną i aksamitną naszywką (patką lub łapką) koloru munduru wyciętą w kąt. Urzędnicy posiadali patki obszyte złotym sznurkiem, na nich znajdowały się złote gwiazdki: jedna dla instruktora okręgowego, dwie dla starszego instruktora, trzy dla inspektora związku wojewódzkiego. Stopnie dla naczelnika okręgu, jego zastępcy oraz naczelnika Głównego Związku i jego zastępcy były podobne do stopni inspektora wojewódzkiego, z tym, że posiadali pętle dodatkowe: dla okręgu srebrne, a dla Głównego Związku złote. Naczelnicy okręgu i związku posiadali jeszcze dodatkowy pasek przy pętli.

rok 1926

stopnie 1926Nowy regulamin umundurowania, zatwierdzony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Rada Naczelna Głównego Związku Straży Pożarnych RP ustaliła uchwałą z dnia 19 kwietnia 1926 roku. W regulaminie tym został wprowadzony termin korpus inspekcyjny, na określenie zawodowych oficerów pożarnictwa, zamiast nazwy urzędnicy Związku. Wprowadzono osiem stopni służbowych: aspirant, młodszy instruktor, instruktor, starszy instruktor, podinspektor, inspektor, starszy inspektor, naczelny inspektor.

rok 1930

Nowy regulamin umundurowania został zatwierdzony przez Radę Naczelną Głównego Związku Straży Pożarnych RP dnia 26 kwietnia 1930 roku. W tym regulaminie pojawiły się oznaki na naramiennikach, gdzie miał być umieszczony nowy emblemat Związku (płonąca bomba z toporkiem) z literami oznaczającymi województwo w środku. Wtedy też nazwę korpus inspekcyjny zastąpiono terminem korpus techniczny związku.

rok 1937

stopnie 1937W roku 1937 po raz pierwszy wzór umundurowania oraz nomenklaturę stopni określił minister spraw wewnętrznych decyzją z dnia 5 maja 1937 roku. Członkowie korpusu technicznego związku otrzymali uprawnienia do używania określonych znaków na naramiennikach i otoku czapki. Oznaczenia te zawierały haftowane: paski żółto-złote, srebrne skrzyżowane toporki, złote gwiazdki czteroramienne oraz haftowany złotem czerwonym wieniec dębowy. Określono odpowiednie oznaczenia dla stopni: młodszy instruktor, instruktor, starszy instruktor, młodszy inspektor, inspektor, starszy inspektor, zastępca inspektora naczelnego, inspektor naczelny.

rok 1942

stopnie 1940W okresie okupacji, w czerwcu 1940 roku, Kierownik Techniczny Pożarnictwa w Generalnej Guberni, dowódca oddziału Warszawskiej Straży Ogniowej, Jerzy Lgocki wystąpił z wnioskiem o zmianę wzorów mundurów i dystynkcji na te stosowane w Wojsku Polskim do 1939 roku. Po niewielkich poprawkach dowodzący Policją Porządkową Generalnej Guberni zarządzeniem z dnia 31 lipca 1942 roku zatwierdził projekt umundurowania dla polskich jednostek straży pożarnych oraz stopni, które przedstawiały się następująco: strażak, starszy strażak, kapral pożarnictwa, plutonowy pożarnictwa, sierżant pożarnictwa, ogniomistrz, podporucznik pożarnictwa, porucznik pożarnictwa, kapitan pożarnictwa, major pożarnictwa, podpułkownik pożarnictwa, pułkownik pożarnictwa, pułkownik pożarnictwa – Kierownik Techniczny Pożarnictwa. Nowością było także to, że dystynkcje, emblematy, guziki były koloru srebrnego.

rok 1944

stopnie 1944Po wyzwoleniu kraju utrzymano wzory dystynkcji i nomenklaturę stopni służbowych stosowaną w pożarnictwie polskim od 1940 roku. Ujednolicone umundurowanie, dystynkcje i nazewnictwo stopni, wzorowane na obowiązującym w Wojsku Polskim, z niewielkimi poprawkami wprowadzono w całym kraju. 22 listopada 1944 roku kierownik Resortu Administracji Publicznej PKWN utworzył stanowisko Głównego Inspektora Pożarnictwa i odpowiednio wojewódzkich inspektorów i powiatowych instruktorów pożarnictwa. Główny Inspektorat Pożarnictwa kierował całokształtem ochrony przeciwpożarowej i nadzorował ją, dysponował kadrą oficerską, awansował oficerów pożarnictwa i powoływał ich na poszczególne stanowiska. Jedną z nowości było nadanie Głównemu Inspektorowi Pożarnictwa Eugeniuszowi Doeringowi stopnia generała pożarnictwa.

 

rok 1951

stopnie 1951Na podstawie art. 5 Ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji przygotowano przepis prawny wykonawczy, który miał usankcjonować dystynkcje i nomenklaturę stopni służbowych zawodowego pożarnictwa według wzorów stopni stosowanych w czasie okupacji, czyli na wzór stopni stosowanych w Wojsku Polskim. Nie spotkało się to jednak z akceptacją Ministerstwa Obrony Narodowej. Komenda Główna Straży Pożarnych, która została powołana na podstawie tejże ustawy, ponad rok konsultowała i przekonywała do zatwierdzenia proponowanych stopni zarówno szefa Sztabu Generalnego gen. broni Jerzego Bordziłowskiego, jak i Ministra Gospodarki Komunalnej Kazimierza Mijala. Wobec nieustępliwego stanowiska Ministra Obrony Narodowej marszałka Konstantego Rokossowskiego postanowiono wprowadzić nomenklaturę stopni służbowych z zachowaniem stopnia ogniomistrza i kapitana, na które zgodzono się. W Zarządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 sierpnia 1951 roku o umundurowaniu i dystynkcjach personelu technicznego komend straży pożarnych, wprowadzono następującą nomenklaturę stopni służbowych: strażak, starszy strażak, młodszy ogniomistrz, ogniomistrz, starszy ogniomistrz, młodszy aspirant, aspirant, starszy aspirant, kapitan, kapitan aspirant, kapitan szef, kapitan komendant. Wprowadzono również znaczące zmiany w dystynkcjach. Zamiast gwiazdek wprowadzono stylizowaną kulę w obramowaniu kółka zębatego, dystynkcje na naramiennikach utrzymano tylko w korpusie oficerskim. W korpusie podoficerskim wprowadzono srebrne paski na tle sukna koloru błękitnego na rękawach.

rok 1952

stopnie 1952Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 października 1952 r. w sprawie stosunku służbowego członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa ustanowiono Korpus Techniczny Pożarnictwa i określono dla niego stopnie służbowe: strażak – kandydat, strażak, starszy strażak, sekcyjny, młodszy ogniomistrz pożarnictwa, ogniomistrz pożarnictwa, starszy ogniomistrz pożarnictwa, aspirant, starszy aspirant, młodszy kapitan pożarnictwa, kapitan pożarnictwa, starszy kapitan pożarnictwa, kapitan szef.

 rok 1958

stopnie 1958Komenda Główna Straży Pożarnych czyniła dalsze starania w celu przywrócenia nomenklatury i dystynkcji powszechnie znanych, a także nieformalnie stosowanych przez kadrę pożarniczą i społeczeństwo, gdyż prawne nazewnictwo stopni służbowych nie była akceptowana przez kadrę pożarniczą, nie posługiwało się nią też społeczeństwo, ponieważ dziwaczne nazewnictwo poszczególnych stopni służbowych nie było powszechnie znane. W związku z tym KGSP czyniła dalsze starania w celu przywrócenia nomenklatury i dystynkcji powszechnie znanych i stosowanych. W 1958 r. opracowano nowy projekt wzoru dystynkcji, który nadal nie był akceptowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Wyrażono jednak zgodę na pewne zmiany we wzorach, co znalazło odzwierciedlenie w zapisach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1958 roku w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa. Dystynkcje znalazły się ponownie na naramiennikach, powrócono do koloru złotego dla wszystkich dystynkcji i do gwiazdek. Nadal jednak funkcjonowało nazewnictwo stopni określone w 1952 roku, które planowano zmienić przy nowelizacji rozporządzenia.

rok 1969

stopnie 1969Po wprowadzeniu zmian w umundurowaniu Wojska Polskiego, uchwałą nr 202 Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1969 roku w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa wprowadzono także zmiany w umundurowaniu i dystynkcjach strażackich. Zmiana dotyczyła wprowadzenia czterech gwiazdek dla kapitana pożarnictwa i dodanie stopnia starszego aspiranta.

 

 

 rok 1974

stopnie 1974Utworzenie szkół chorążych pożarnictwa i podjęcie szkolenia kandydatów na chorążych wymagało ustanowienia stopni chorążych i nowych wzorów dystynkcji. Znalazło to odzwierciedlenie w uchwale nr 91 Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 1973 roku i uchwale nr 73 Rady Ministrów z dnia 28 marca 1974 roku zmieniającą uchwałę w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa. Ustanowiono trzy stopnie chorążych pożarnictwa: młodszy chorąży pożarnictwa, chorąży pożarnictwa, starszy chorąży pożarnictwa.

rok 1975

stopnie 1975Komenda Główna Straży Pożarnej podejmowała próby zmiany nazewnictwa stopni służbowych Strażaków. Udało się to w roku 1974. Podczas konsultacji międzyresortowych zastrzeżenia do projektu ciągle wnosili urzędnicy Ministerstwa Obrony Narodowej. Jednak dzięki pozytywnej opinii wiceministra gen. broni Józefa Urbanowicza, ówczesny minister Obrony Narodowej gen. broni Wojciech Jaruzelski zgodził się na przywrócenie nomenklatury stopni służbowych według wzorów wojskowych, z zastrzeżeniem dodawania przy stopniach wyrazu „pożarnictwa”. Dekretem z dnia 27 grudnia 1974 roku o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa wprowadzono m.in. nomenklaturę stopni służbowych wg wzorów wojskowych: strażak, starszy strażak, kapral pożarnictwa, starszy kapral pożarnictwa, plutonowy pożarnictwa, ogniomistrz pożarnictwa, starszy ogniomistrz pożarnictwa, młodszy chorąży pożarnictwa, chorąży pożarnictwa, starszy chorąży pożarnictwa, podporucznik pożarnictwa, porucznik pożarnictwa, kapitan pożarnictwa, major pożarnictwa, podpułkownik pożarnictwa, pułkownik pożarnictwa, generał pożarnictwa. W dekrecie tym wprowadzono także nazwę funkcjonariusze pożarnictwa zamiast dotychczasowego terminu Korpus Techniczny Pożarnictwa. Nowe wzory stopni określono w Zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 lipca 1975 roku w sprawie określenia wzorów umundurowania, dystynkcji i oznak oraz wzorów odzieży specjalnej funkcjonariuszy pożarnictwa.

rok 1992

stopnie 1992Kolejna reorganizacja w straży Pożarnej nastąpiła w 1992 roku, kiedy to na mocy Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej od 1 stycznia ustanowiono następujące stopnie pożarnicze: strażak, starszy strażak, sekcyjny, młodszy ogniomistrz, ogniomistrz, starszy ogniomistrz, młodszy aspirant, aspirant, starszy aspirant, młodszy kapitan, kapitan, starszy kapitan, młodszy brygadier, brygadier, starszy brygadier, nadbrygadier. Ustawa ta powołała Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami. Wzory oznaczeń stopni strażackich określono w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 września 1992 roku w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej.

rok 1996

stopnie 1996Stopnie pożarnicze ustanowione przez ustawę z 1991 roku zostały uzupełnione na mocy zapisów Ustawy z dnia 8 listopada 1996 roku o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej o dodatkowe: aspirant sztabowy i generał brygadier.

 

 

 

 

 

 

Na podstawie publikacji, instrukcji, regulaminów i aktów prawnych (odnośniki do aktów prawnych w serwisach Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej i Internetowego Systemu Aktów Prawnych):

  1. „Umundurowanie straży pożarnych 1887-1982” - Władysław Pilawski; Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 1994r.
  2. Instrukcja w sprawie ujednolicenia mundurów i odznak starszeństwa. „Przewodnik Pożarniczy” nr 11 z 1888 roku.
  3. Regulamin umundurowania i odznaki starszeństwa Głównego Związku Straży Pożarnych RP przyjęty na posiedzeniu Rady Naczelnej w dniu 9 grudnia 1922 roku (prot. N. 2 p. 4.)
  4. Regulamin umundurowania Głównego Związku Straży Pożarnych RP zatwierdzony na posiedzeniu Rady Naczelnej w dniu 19 kwietnia 1926 roku
  5. Regulamin umundurowania i odznaczeń. Nakład Wydziału Wydawniczego Głównego Związku Straży Pożarnych RP. Wydanie III. Warszawa 1930 rok
  6. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 maja 1937 roku (Dz. Urz. MSW z 10 maja 1937r. nr 12, poz. 94)
  7. Zarządzenie Dowodzącego Policją Porządkową Generalnej Guberni (Befehlshaber der Ordnungspolizei im Generalgouvernement) z dnia 31 lipca 1942 roku
  8. Ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji (Dz. U. z 1950 roku, nr 6, poz. 51, tj. Dz. U. z 1951 roku, nr 58, poz. 404)
  9. Zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 sierpnia 1951 roku o umundurowaniu i dystynkcjach personelu technicznego komend straży pożarnych (Monitor Polski z 1951 roku, nr 83, poz. 1152)
  10. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 października 1952 r. w sprawie stosunku służbowego członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa (Dz. U. z 1952 roku, nr 42, poz. 291)
  11. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1958 roku w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa (Dz. U. z 1959 roku, nr 4, poz. 25)
  12. Uchwała nr 202 Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1969 roku w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa (Monitor Polski z 1969 roku, nr 49, poz. 375)
  13. Uchwała nr 73 Rady Ministrów z dnia 28 marca 1974 roku zmieniającą uchwałę w sprawie umundurowania członków Korpusu Technicznego Pożarnictwa (Monitor Polski z 1974 roku, nr 11, poz. 83)
  14. Dekret z dnia 27 grudnia 1974 roku o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. z 1974 roku, nr 50, poz. 321)
  15. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 lipca 1975 roku w sprawie określenia wzorów umundurowania, dystynkcji i oznak oraz wzorów odzieży specjalnej funkcjonariuszy pożarnictwa (Monitor Polski z 1975 roku, nr 23, poz. 148)
  16. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1991 roku, nr 88, poz. 400)
  17. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 września 1992 roku w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1992 roku, nr 93, poz. 461)
  18. Ustawa z dnia 8 listopada 1996 roku o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1996 roku, nr 152, poz. 723)

Kontakt

Komenda Miejska
Państwowej Straży Pożarnej
w Bielsku Białej
ul. Leszczyńska 43, 43-300 Bielsko- Biała, woj. śląskie

tel. +48 33 812 22 33 - Sekretariat
tel. +48 33 812 60 65, +48 33 812 60 66
tel. +48 33 816 54 14, +48 33 811 38 46
fax: +48 33 812 20 64
fax: +48 33 822 83 10 - Stanowisko Kierowania
e-mail Sekretariat:
e-mail:

adres elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP: /kmpspbielsko/SkrytkaESP

Strona którą odwiedzasz korzysta z plików cookies. Ustawienia dotyczące tych plików można zmienić w opcjach przeglądarki używanej do przeglądania Internetu. Jeśli ustawienia cookies nie zostaną zmienione, podczas przeglądania strony informacje automatycznie zapisywane będą w pamięci Twojego urządzenia. Aby dowiedziec sie wiecej na temat plikow cookie, zobacz nasza polityke prywatnosci. Polityka prywatnosci.

Nie pokazuj mi wiecej tego komunikatu:

EU Cookie Directive Module Information